BrightLights
IMG_4207

Sofie (19) regisseert: Een bruid in de morgen

Met wit getapete strepen als décor en een paar lange repetitiedagen schroefden zes scholieren een toneelstuk in elkaar, dat ze opvoerden in een theaterzaal in Utrecht. Het toneelstuk in kwestie heet “Een bruid in de morgen”, werd geschreven door de Vlaming Hugo Claus en liet niemand in de zaal volledig koud.

Het verhaal gaat als volgt: het arme gezin Patini, bestaande uit een ex-geleerde vader, zijn gefrustreerde vrouw, hun simpele zoon Thomas en puberale dochter Andrea, leeft gespannen en verveeld in een kaal huis. Er gebeurt eigenlijk niets in hun leven, ze zijn er alleen maar, worden gek van elkaar.

Op een dag besluit de moeder dat het zo niet langer kan. Ze ziet in de rijke nicht Hilda een geschikte huwelijkskandidate voor haar zoon Thomas. Wanneer Hilda ter introductie het huis wordt binnengebracht, worden de pijnlijke en vooral gecompliceerde verhoudingen binnen het gezin echter alleen maar duidelijker: de Pattini’s komen al jaren nauwelijks hun huis uit en gaan gebukt onder de teleurstelling in hun eigen bestaan. De vader is een gefaalde componist, de moeder wordt gek van de vader, Andrea en Thomas houden meer van elkaar dan zou moeten en fantaseren over een dierentuin bezoeken in Londen, wanhopig op zoek naar houvast.

De komst van nicht Hilda maakt niet alleen duidelijk dat de verhoudingen tussen de twee ouders en hun kinderen verschopt zijn, maar brengt vooral een andere, veel pijnlijkere kwestie aan bod: er speelt iets tussen Thomas en Andrea, maar niemand weet precies wat; wel is duidelijk dat er meer aan de hand is dan een simpele broer-zusrelatie.

Veerle en Job

De liefde en afschuw, de affectie en de verwarring die in het stuk werden geportretteerd, verschaften een enorme hoeveelheid aan emotionele complexiteit. Voor de toeschouwer was het moeilijk te begrijpen wat er nu precies speelde, moeilijk te bepalen wat hij er eigenlijk van vond en tegelijkertijd makkelijk om zich in te leven in de personages. “Uiteindelijk gaat het volgens mij het meest over fantasie,” zei de regisseuse erover “Over dromen van iets dat je niet hebt.”

Aan het einde van de avond hadden er meerdere mensen tranen in hun ogen (waarom precies zal ik je niet verklappen).

Wat de uitvoering extra bijzonder maakte, was dat hij, zoals eerder vermeld, werd gespeeld door vijf scholieren, belicht (in technische zin) door een tweedeklasser en geregisseerd door nóg een scholier.

Sofie

De regisseuse in kwestie is Sofie Boiten. Ze zit in 6 vwo, is 19 jaar oud en ze houdt van theater. Of nou ja, dat laatste is een beetje zwakjes uitgedrukt: ze hóúdt van theater. Snap je? Ze hóúdt ervan, met duizend harten. Concreet betekent dat: ze bezoekt oneindig veel toneelvoorstellingen, is al tijden actief in het schooltoneel en heeft haar pijlen gericht op een toekomst in de theaterwereld.

En dit jaar tilde ze die liefde naar een hoger plan en betekende het nog iets extra’s: ze besloot volledig op zichzelf, zonder hulp, opdracht of cijfer, zonder beoordeling of doel, een eigen theaterproductie te maken. “Ik wilde het gewoon een keer zelf proberen.”

Het hele avontuur begon bij het uitzoeken van een stuk. Naast praktische criteria zoals de hoeveelheid rollen en de complexiteit van het décor, vond ze het vooral belangrijk dat het ergens over zou gaan, dat het stuk op een bepaalde manier heftig zou zijn, en: ”Ik vond het écht heel mooi”

Die schoonheid vond ze vooral in een diepgaande analyse. Na het eerst volledig in haar eentje lezen en bewerken van de tekst (zonder zeker te weten of ze acteurs zou kunnen vinden), benaderde Sofie vijf van haar vrienden, die ook al acteerervaring hadden, die (gelukkig maar) meteen met haar plan instemde.

Veerle en Anna in de rollen van Andrea en Hilda

Makingsproces

Hoewel die werkwijze niet per se gebruikelijk is, was de eerste stap in het makingsproces het gezamenlijk analyseren van de tekst. Enkele zondagavonden zaten de zes scholieren bij kaarslicht op zolder bij Sofie. Tussen de grappen door bespraken ze de teksten, oefenden ze de scènes en probeerden ze uit te vinden wat er speelde in de hoofden van hun personages. Dat werkte goed. “Doordat we er zoveel over hebben gepraat, merkte ik dat mijn spelers ook echt hun personages waren, en niet gewoon scholieren waren die probeerden een poppetje te spelen,” zegt Sofie hierover.

Zoals gezegd, maakte het stuk veel indruk. Volgens Sofie was dat deels ook te danken aan de onverwachte heftigheid ervan. “Als ik had gekozen voor veel spektakel, iets meer musicalachtigs, wat je verwacht van een schoolvoorstelling, waren de reacties natuurlijk heel anders geweest. Maar juist omdat ze dit zo niet hadden verwacht, werd het publiek echt meegenomen.”

Hoe het drama zich precies zou voltrekken, had ze namelijk goed geheimgehouden, zelfs voor haar familie. “Dat was vooral om het verrassingseffect te behouden.”

Job

Hulp

Tijdens het proces vroeg Sofie aan niemand hulp. Dat was geen bewuste keuze: “Als ik er echt niet uit was gekomen, of ik had een week voor de voorstelling gedacht: ho, dit wordt echt niks, dan had ik misschien wel even aan Renée [regisseur, red.] gevraagd of zij even mee wilde kijken, maar dat was gewoon niet nodig.”

Hoewel alles dus eigenlijk van een leien dakje ging, was Sofie toch wel zenuwachtig. “Ik zat echt al in de weken voordat het stuk zou zijn in de ochtend met zo’n gevoel in mijn buik. Het was echt helemaal mijn verantwoordelijkheid.”

Maar uiteindelijk was de avond een succes, zelfs zó dat de groep nu overweegt om het nog een keer uit te voeren. Het overheersende gevoel? Trots. “Ik was heel trots, vooral ook echt op iedereen.”

Mette

Mette

Telt de dagen tot haar eindexamen gymnasium maar kent nog steeds geen Griekse goden. Schrijft op lege bladen en verslaapt zich elke ochtend. Is stiekem activistisch, maar schreeuwt niet vaak van de daken. Praat veel en vaag en onbegrijpelijk, maar is best aardig verder. Daarbij geïnteresseerd in alles wat diepzinnig is. Huilt bij bijna elke film, maar is stoer als ze de weg vraagt.
Is meestal aan het dromen maar luistert graag naar je verhalen.

Reageren