BrightLights
examens

Eerste hulp bij piekeren

Denken. Hoogbegaafden staan erom bekend, want naast het vermogen om makkelijk te leren zijn de gedachtenkronkels van hier tot Verweggistan hetgene wat goede schoolresultaten, en dus het stempeltje “slim” oplevert.
Maar er zit ook een keerzijde aan. Wat als je te veel denkt?

Te veel denken, ofwel piekeren is een groot probleem onder hoogbegaafden, en zowel kinderen als volwassenen hebben er last van. Waar een gemiddeld persoon in een moeilijke situatie gewoon afwacht wat er gaat gebeuren of meteen aan een oplossing begint te werken, denken hoogbegaafden er vaak lang over na. Wat zou er gebeuren? Wat zijn de gevolgen, wat moet ik doen en hoe? Dit soort vragen blijven vaak lang rondmalen, en dat kan zo erg worden dat je er slecht door slaapt.
Een oplossing opleveren doet het echter niet.

Ook als er niet echt een probleem is kan piekeren voor moeilijkheden zorgen. Over iets kleins als het geven van een spreekbeurt of presentatie kun je je zo erg zorgen maken dat je uren piekerend wakker ligt. In je hoofd neem je dan alles door wat fout kan gaan. Wat nou als je de tekst vergeet, wat als je stottert of hapert of te snel praat?
Dit soort gedachten helpen je natuurlijk helemaal niet. Integendeel: je word er steeds zenuwachtiger door, en zo pieker je jezelf de put in.

Wat kun je doen?

Om jezelf dit soort drama’s te besparen is het belangrijk dat je leert omgaan met piekeren, en of je nou nadenkt over iets groots of iets kleins, iets abstracts of iets concreets, een paar dingen helpen altijd.
Allereerst moet je erachter komen of je gewoon een oplossing aan het verzinnen bent op een probleem of dat je piekert. Het grote verschil tussen deze dingen is dat probleemoplossend denken progressie bevat: je gedachten helpen je dichter naar de oplossing toe.
Bij piekeren is dit niet het geval. Je denkt als het ware in cirkels: je komt steeds op hetzelfde punt terug zonder verbetering te bereiken.

Tips

Wanneer je doorhebt dat je aan het piekeren bent, probereer jezelf dan iets anders te geven om aan te denken. Ga iets doen, ruim je kamer op of ga een rondje hardlopen. Alle beweging en afleiding helpt.
Als zoiets echter niet mogelijk is, bijvoorbeeld wanneer je probeert te slapen of in de klas zit, kun je proberen de piekergedachten omdraaien. Wat kan er wél goed gaan? Hierbij is het van belang dat je het ”wat-als” gedeelte van je piekergedachten begrijpt: het is mogelijk dat iets mis gaat, maar dat hoeft niet te betekenen dat het ook écht gaat gebeuren. Zo zul je erachter komen dat je je vaak druk maakt om iets dat eigenlijk wel meevalt als je er van de andere kant naar kijkt.

Als dit echter allemaal niet wil lukken is er nog een laatste redmiddel: je kunt piekeren tegen gaan door in je hoofd iets anders te doen waar je concentratie bij nodig hebt, zoals van honderd terugtellen naar een of een rijmpje of songtekst opzeggen, net wat voor jou het beste werkt. Dit lukt vaak niet meteen, maar probeer steeds opnieuw te beginnen als je merkt dat je afdwaalt. Uiteindelijk zal dit ervoor zorgen dat je kunt ontspannen, want hoewel je nog steeds aan het nadenken bent is het opdreunen van iets bekends een stuk minder stressvol dan piekeren. Dat helpt je met inslapen, en zo kun je de volgende dag weer uitgerust beginnen.

Anne

Anne

Redacteur, 14, houd van schrijven en droomt ervan een triologie uit te geven. Deel 1 is al onder constructie. Is verslaafd aan muziek en leert songteksten uit haar hoofd als ze niets beter heeft te doen. Leest graag fantasy en horror, maar een beetje literatuur gaat er ook wel in. Haat foto's van zichzelf en selfies nog meer, dus deze hiernaast is een zeldzaamheid.

Reageren