BrightLights
Heiwa_elementary_school_18

De eigenschappen die óók bij hoogbegaafdheid horen

Hoogbegaafdheid is een label dat omringd wordt met vooroordelen. Zoals ieder label eigenlijk. Gek genoeg wordt het door de meeste mensen vooral als een positieve eigenschap gezien. Dat terwijl hoogbegaafdheid, zoals Nora in deze blog al schreef, vaak vooral trammeland met zich meebrengt. Ik ben ervan overtuigd dat pas als er aandacht is voor welke hobbels op de weg hoogbegaafdheid kan vormen, er een voedingsbodem kan ontstaan voor positieve ontwikkelingen.

In deze blog mijn lijstje met eigenschappen die bijna iedere hoogbegaafde heeft, maar waar je nooit iemand over hoort.

1.We zijn vaak onderpresteerders

Je mag wel de hersencapaciteit hebben om een universitair diploma te halen, dat betekent het nog niet dat het in de praktijk lukt. Hoogbegaafden zijn op school sneller verveeld of gedemotiveerd, het zijn eerder zittenblijvers dan excellente leerlingen. Pas als zowel school/studie/werk en de directe omgeving aandacht hebben voor motivatieproblemen en accepteren dat een hoogbegaafde leerling meer aandacht nodig heeft om te kunnen schitteren, halen ze goede resultaten.

2. We hebben vaker mentale problemen

Uit een recente studie blijkt dat hoogbegaafden twee keer – jawel, twéé keer – zoveel kans hebben op mentale problematiek. Vooral angststoornissen en depressies komen vaak voor. Een hoogbegaafde leerling met zulke problemen maakt natuurlijk nog meer kans op een moeilijke schooltijd. Probeer mentale problematiek altijd los te zien van wat iemand daadwerkelijk in zijn mars heeft. Anders kan er al snel een negatief zelfbeeld ontstaan, met alle gevolgen van dien.

3. We kunnen ons goed focussen, maar zijn ook snel afgeleid

Jup, dit is de eigenschap die ervoor zorgt dat hoogbegaafden regelmatig misgediagnosticeerd worden met ADD. Hoogbegaafden hebben vaak een trucje genaamd hyperfocus onder de knie – maar hebben zelf geen invloed op wanneer die optreedt. Dat betekent dat als je lesboek A openslaat je misschien wel uren ononderbroken kan lezen en alles om je heen vergeet, en je bij lesboek B na één pagina je concentratie al bent verloren. Een goede planning maken kan dit probleem verzachten, zo hoef je jezelf niet wéér te dwingen om de dag voor de toets vijf uur lang in een boek te moeten lezen.

4. We maken fouten omdat we denkstappen overslaan

Denk je dat snel denken altijd voordelig is? Niet per se. Niet iedereen wil begrijpen dat hoogbegaafden denkstappen overslaan. Bij een schoolvak als wiskunde kun je een formule opschrijven, en sla je de uitwerking per ongeluk over om direct het antwoord te formuleren. Want het is toch lógisch dat je deze getallen bij elkaar moet optellen, dat zie je toch meteen? Als je je bewust bent van deze neiging, kun je bij iedere toets voor jezelf nagaan of je weer eens stappen hebt overgeslagen – en die aanvullen.

5. We zijn ontzettend perfectionistisch óf nonchalant

Hoogbegaafden zijn streng voor zichzelf, terwijl ze vaak niet gedisciplineerd genoeg zijn om dat perfectionisme vol te houden. (Waarom? Nooit aangeleerd natuurlijk, als je nooit hebt hoeven plannen omdat je sneller leert dan anderen). Voor een interessant vak halen ze aan de lopende band tienen en studeren ze zich suf, voor een ander vak halen ze tweeën en drieën. Hoogbegaafden zijn daarnaast geneigd om zesjes en zevens verschrikkelijk irritant te vinden, omdat ze niet toe willen geven dat ze eens niet de beste zijn in wat ze doen (zonder er iets voor te doen).
Hoe pak je dit aan? Geef ze genoeg bevestiging, door te zeggen dat een zeven ook een goed cijfer is. Prik door de valse nonchalance heen en maak een reeële planning.

Reageren