BrightLights
hb

Hoogbegaafd

Wat is hoogbegaafdheid?

Helaas, op deze vraag bestaat geen eenduidig antwoord. Wel kunnen we zeggen dat een hoge intelligentie het belangrijkste kenmerk is van hoogbegaafdheid. Als richtlijn geldt een IQ van boven de 130. Maar sommige deskundigen vinden je weer alleen hoogbegaafd als je prestaties ook echt bijzonder zijn, dus als je iets doet met je intelligentie.

Meer dan een hoog IQ

Om tot bijzondere prestaties te komen moet je volgens de Amerikaanse psycholoog Renzulli niet alleen heel slim zijn en buitengewone capaciteiten bezitten, maar ook gemotiveerd en creatief. Anders blijft je hoge intelligente onzichtbaar. Volgens hoogleraar Mönks spelen ook de mensen in je omgeving een belangrijke rol. En die bijzondere prestaties, die kun je dan weer leveren op allerlei vlakken. De een is heel creatief, de ander kan op z’n twaalfde al een intellectueel gesprek voeren met iemand van veertig.

Help, ik ben raar

Je begrijpt en onthoudt moeilijke informatie, je houdt ervan dingen te onderzoeken en leest veel, je bent gevoelig, je bent creatief. Het zijn allemaal kenmerken van hoogbegaafdheid. Positieve kenmerken. Dus denk vooral niet dat je raar bent. Je hebt een voorsprong op de meeste kinderen en vooral later kan dit nog wel eens heel goed van pas komen.

Heb je het gevoel dat de mensen in je omgeving je niet begrijpen, dan kan hoogbegaafdheid ook negatief uitpakken. Je voelt je alleen, presteert onder je kunnen of wordt zelfs agressief. Onthoud dat er altijd iemand in je omgeving is waar je met je problemen terecht kunt. Als het niet binnen je familie is, dan misschien wel op je sportclub of op school. Een goede leraar of lerares herkent bepaalde problemen en kan samen met jou op zoek gaan naar manieren om beter om te gaan met je hoogbegaafdheid.

De ene hoogbegaafde is de andere niet

Elk mens is uniek en dat geldt ook voor elk hoogbegaafd mens. Maar als je kijkt naar gedrag, gevoelens en behoeften, kun je volgens de onderzoekers Betts & Neihart wel elke hoogbegaafde leerling binnen een van de volgende zes profielen indelen :

  1. de succesvolle leerling: levert goede prestaties, perfectionistisch, vermijdt risico en zoekt bevestiging van leraar of lerares.
  2. de uitdagende leerling: creatief, komt op voor mening, competitief, heeft grote stemmingswisselingen, eerlijk en direct.
  3. de onderduikende leerling: ontkent zijn of haar begaafdheid, vermijdt uitdaging, zoekt sociale acceptatie en wisselt in vriendschappen.
  4. de drop-out: creatief, zoekt uitdaging buiten school om, isoleert zichzelf, verstoort, presteert gemiddeld of minder, bekritiseert zichzelf en anderen.
  5. de dubbel gelabelde leerling (met leer- en/of gedragsproblemen): werkt inconsistent, presteert gemiddeld of minder (mogelijk als gevolg van een onderliggend leerprobleem), verstoort en reageert af.
  6. de zelfstandige leerling: goede sociale vaardigheden, werkt zelfstandig, ontwikkelt eigen doelen, werkt zonder bevestiging, is creatief, komt op voor eigen opvattingen en neemt risico.

(bron: SLO)

Als mensen in je omgeving weten aan welk profiel jij voldoet, krijgen zij meer begrip voor je en kunnen jou zo beter begeleiden. Dit is vooral belangrijk voor je leerkracht. En voor jou natuurlijk, want alleen met de juiste begeleiding kun je het beste halen uit je hoogbegaafdheid.

Meer weten over hoogbegaafdheid

Als je meer wilt weten over hoogbegaafdheid, dan vind je naast dit artikel een hoop handige links. Zo kun je een IQ test maken, als je benieuwd bent hoe hoog jij scoort. Er is ook meer wetenschappelijke informatie te vinden over hoogbegaafdheid. Hoe werkt dat bijvoorbeeld nu in je hersenen? Verder vind je er meer informatie over scholen en andere instanties die speciaal aandacht besteden aan hoogbegaafdheid.